Ngành Ngân hàng Nghệ An: một năm nhìn lại thành quả xử lý nợ xấu

Sau tròn một năm thực hiện những phương án giải quyết nợ xấu theo Nghị quyết số 42/2017/QH14, các tổ chức tín dụng , chi nhánh TCTD trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã giải quyết được hơn 850 tỷ vnđ nợ xấu...

thành quả đó chính là bằng chứng sát thực nhất cam đoan Nghị quyết 42 và Quyết định 1058 ra đời đã tạo hành lang pháp lý quan trọng giúp cho hoạt động của ngành ngân hàng nhà nước toàn tỉnh đảm bảo an toàn, lành mạnh và hiệu quả. Cú hích về pháp lý càng đặc biệt có ý nghĩa đối với địa phương có số lượng tổ chức tín dụng chi nhánh TC tín dụng lớn như Nghệ An, với 1 hội sở chính NHTM, 37 chi nhánh ngân hàng và 59 quỹ tín dụng nhân dân.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động ngân hàng nhà nước trên địa bàn tỉnh

thành quả này khởi đầu khả quan

Với các số liệu mới nhất về tình hình xử lý nợ xấu cập nhật đến ngày 14/8/2018, bà Nguyễn Thị Thu Thu, Giám đốc Ngân hàng NN chi nhánh Nghệ An vui mừng sẻ chia, có thể nói thành quả đó bước đầu rất khả quan. Nghị quyết 42 ra đời đã xác định nợ xấu là của cả nền kinh tế chứ không phải của riêng ngành ngân hàng nhà nước.

Cùng với sự ủng hộ về mặt chủ trương, Quốc hội, Chính phủ, những bộ, ngành và các địa phương đã vào cuộc quyết liệt cùng ngành ngân hàng nhà nước để giải quyết nợ xấu. Từ đó tạo động lực cho các TC tiêu dùng, Công ty quản trị tài sản của các tổ chức tín dụng thanh toán Việt Nam (VAMC) chủ động hơn trong xử lý nợ xấu, bảo vệ và khẳng định quyền chủ nợ trong mối quan hệ vay trả.

Riêng đối với Nghệ An, các bước thực hiện tại địa bàn tỉnh có thuận lợi cho ngành ngân hàng nhà nước bởi trước khi có Nghị quyết 42 và Quyết định 1058, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã làm việc sát sao với ngành ngân hàng và phát hành Chỉ thị về tăng tốc sự chỉ huy của Đảng đối với hoạt động ngân hàng nhà nước trên địa bàn tỉnh. Trong đó quán triệt đến cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp, những sở ngành, cơ quan có liên quan về những biện pháp hỗ trợ ngành ngân hàng trong tiến trình hoạt động, đặc biệt là xử lý nợ xấu.

Tranh thủ sự ủng hộ cả từ phía trung ương và chính quyền địa phương, NH Nhà Nước chi nhánh tỉnh đã chủ động, nỗ lực trong mối quan hệ với từng cơ quan trên địa bàn trong việc thực hiện các quy chế phối hợp để huy động các nguồn lực hỗ trợ hoạt động của Ngành. Đơn cử như ký kết và thực hiện các Quy chế phối hợp với Công an tỉnh về công tác đảm bảo an ninh và an toàn hoạt động ngân hàng trên địa bàn tỉnh; tiếp diễn thực hiện Quy chế phối hợp giữa Ngân hàng NN chi nhánh Nghệ An và Cục Thi hành án tỉnh trong công tác thi hành án dân sự; Quy chế phối hợp với Ban Dân vận, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Đảng ủy Khối doanh nghiệp; thường xuyên trao đổi nghiệp vụ với cơ quan Tòa án...

Thông qua việc thực hiện nghiêm túc những nhiệm vụ UBND tỉnh giao, thực hiện những Quy chế phối hợp công tác, những sở ngành, cơ quan liên quan, những cấp chính quyền địa phương trên địa bàn đã ấn tượng hỗ trợ ngành ngân hàng nhà nước bức tốc công tác tuyên truyền giúp người dân hiểu, đồng thuận và chấp hành tốt những chủ trương của Nhà nước, quy định của pháp luật trong hoạt động ngân hàng nhà nước.

Từ đó phối hợp, đẩy nhanh tiến độ thi hành những vụ án tín dụng, xử lý dứt điểm một số vụ việc phức tạp, kéo dài; giải quyết và xử lý kịp thời các khó khăn vướng mắc trong hoạt động ngân hàng; công tác phòng ngừa, phát hiện và giải quyết vi phạm pháp luật trong lĩnh vực dòng tiền và hoạt động ngân hàng được tăng cường, đảm bảo an ninh trật tự trong việc xử lý TS đảm bảo để thu hồi nợ cho những TC tiêu dùng trên địa bàn…

“Từ khi có Nghị quyết 42, việc trả nợ của khách hàng có thiện chí hơn rất nhiều, nợ xấu thu được trên địa bàn Nghệ An chủ yếu từ nguồn tự trả nợ của khách hàng, chiếm 87,2%”, bà Thu cho biết.

Ngân hàng NN chi nhánh tỉnh đã chủ động, nỗ lực trong việc thực hiện các quy chế phối hợp để huy động các nguồn lực hỗ trợ hoạt động của Ngành trên địa bàn

Chung tay tháo gỡ khó khăn

Dù kết quả đó đạt được bước đầu là ấn tượng, song ban lãnh đạo Ngân hàng Nhà Nước Trụ sở Nghệ An cũng đã đánh giá một cách thẳng thắn về trong thực tế là nợ xấu tính chung vẫn còn cao, nợ xấu nội bảng và cả theo dõi ngoại bảng chiếm trên 3% tổng dư nợ. Vì thế vẫn cần phải tiếp tục nỗ lực trong thời gian tới.

ngoài ra, theo ông Đoàn Mạnh Hà, Phó Giám Đốc NH Nhà Nước Trụ sở Nghệ An, để đẩy nhanh quy trình giải quyết nợ xấu rất cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của rất nhiều phía, bởi những khó khăn hiện nay xuất phát từ nhiều vấn đề không thuộc phạm vi kiểm soát của ngành ngân hàng. Đây là vấn đề được ngành ngân hàng nhà nước Nghệ An rút ra qua tiến trình sơ kết một năm thực hiện Nghị quyết 42.

Ông Hà nhấn mạnh, khó khăn lớn nhất trong quá trình giải quyết nợ xấu hiện tập trung vào việc thực hiện các quy định của pháp luật. Theo đó, Điều 7 Nghị quyết 42 đã quy định về trách nhiệm chính quyền địa phương tiến hành thu giữ TS đảm bảo, nhưng trên trong thực tiễn tình trạng không hợp tác của bên giữ tài sản là phổ biến và thường xuyên xảy ra chống đối, xung đột…

Song hiện vẫn chưa có chỉ dẫn cụ thể chi tiết của những cơ quan chức năng, cơ quan công quyền trong việc phối hợp với ngành ngân hàng trong việc thu giữ tài sản theo nội dung của Nghị quyết 42. Do những cơ quan ở địa phương không hỗ trợ trực tiếp thu hồi tài sản, nên các tổ chức TD rất khó thu hồi TS đảm bảo.

đồng thời, một số quy định chưa rõ ràng cũng đang gây ra tắc nghẽn trong tiến trình thu giữ tài sản ĐB. Chẳng hạn, điểm d, Khoản 2, Điều 7 Nghị quyết 42 ghi rõ: “Tài sản bảo đảm không phải là tài sản tranh chấp trong vụ án đã được thụ lý nhưng chưa được xử lý hoặc đang được xử lý tại Tòa án có thẩm quyền; không đang bị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; không đang bị kê biên hay áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án theo quy định của pháp luật”. Nhưng hiện chưa có chỉ dẫn thế nào là tài sản đang tranh chấp, dẫn đến cách hiểu về tài sản tranh chấp giữa những cơ quan tố tụng tại nhiều nơi, nhiều cấp khác nhau, gây khó khăn khi xử lý tài sản theo Nghị quyết 42.

bây giờ, Nghị quyết cũng chưa quy định cụ thể chi tiết trường hợp tổ chức tín dụng thu giữ tài sản nhưng khách hàng không hợp tác làm thủ tục bán, chuyển nhượng tài sản thì giải quyết thế nào. Rất có thể kể ra không ít trường hợp thực tế đã phát sinh trong tiến trình giải quyết nợ, theo đó khách hàng bỏ trốn khỏi nơi cư trú hay cố tình chây ỳ, chống đối, không bắt tay với ngân hàng nhà nước để bàn giao tài sản, buộc ngân hàng nhà nước phải khởi kiện khiến việc thu hồi, giải quyết nợ gặp khó khăn và bị kéo dài.

Đối với khách hàng là tổ chức, có một số doanh nghiệp đã giải thể, đang bị Tòa án thụ lý giải quyết mở thủ tục phá sản, trên trong thực tiễn doanh nghiệp không còn hoạt động, đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp bỏ trốn; tuy nhiên khi thực hiện thủ tục khởi kiện tại Tòa Án Nhân Dân có thẩm quyền lại không thụ lý giải quyết mà đề nghị xác minh địa chỉ khách hàng hay yêu cầu xử lý khởi tố hình sự dẫn đến thời gian giải quyết và xử lý kéo dài...

Cũng do gặp nhiều vướng mắc trong thủ tục giải quyết và xử lý và sự phối hợp từ phía những cơ quan nhà nước, đã khiến quy trình khởi kiện, xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, thi hành án tại Tòa án và Cơ quan Thi hành án kéo dài, gây tồn đọng vốn, mất nhiều thời gian của các ngân hàng. “Nghị quyết 42 quy định về thủ tục rút gọn khi Toà án thụ lý giải quyết và xử lý vụ án, nhưng trên trong thực tiễn rất ít tòa áp dụng, thời hạn giải quyết luôn chậm trễ trong việc thụ lý hồ sơ và thi hành án sau khi bản án có hiệu lực”, ông Hà nêu ra trong thực tiễn.

Thủ tục pháp lý rườm rà, vướng mắc khiến thời gian giải quyết nợ xấu kéo dài, càng tạo thêm gánh nặng cho những tài chính TD trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Bởi lẽ, do biến động của thị trường nên giá trị của tài sản ĐB tại thời điểm xử lý nợ so với thời điểm cho vay đã bị sụt giảm đáng kể, vì thế nếu khách hàng không có khả năng trả nợ thì khi giải quyết TS đảm bảo chỉ thu hồi được một phần của khoản nợ. Không chỉ có vậy, do ảnh hưởng của thị trường và nền kinh tế nên ngân hàng nhà nước cũng gặp khó khăn trong việc tìm kiếm những khách hàng mong muốn mua tài sản siết nợ.

Dù đối diện nhiều khó khăn, song phía cán bộ cấp cao NHNN chi nhánh Nghệ An xác định, đây mới chỉ là chặng đường đầu tiên trong hành trình xử lý nợ xấu phía trước. Cho nên vì thế, Ngân hàng NN Trụ sở Nghệ An đã đặt ra phương hướng, nhiệm vụ thời gian tới cần tiếp tục chỉ huy, đôn đốc các tài chính tiêu dùng, Trụ sở tổ chức TD trên địa bàn thực hiện nghiêm túc Nghị quyết 42 và Đề án 1058.

Song sẽ rất khó để nợ xấu được xử lý triệt để nếu không có sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa từ phía chính sách của những Bộ, ngành, chính quyền địa phương các cấp... Theo hướng ban hành văn bản chỉ huy Toà án tăng mạnh áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại Nghị quyết số 42; chỉ đạo/kiến nghị UBND các địa phương và sở, ban, ngành ra mắt rộng rãi những quy định đặc thù liên quan đến triển khai Nghị quyết 42, đảm bảo việc xử lý nợ được nhanh gọn, thông thoáng; hỗ trợ và có chỉ đạo chi tiết đối với việc xử lý các khoản nợ cho vay theo chỉ định, giúp cho những TC tín dụng hoạt động được an toàn, lành mạnh và hiệu quả.